Prywatny Ośrodek Leczenia Uzależnień i Współuzależnienia

533 221 555 czynne 24/7 You Tube Google Plus

poniedziałek, 04 czerwiec 2018

Skąd się bierze uzależnienie? Jak to się zaczyna?

To nie narkotyki, alkohol, leki czy hazard sprawiają, że człowiek popada w nałóg, ale poczucie wyizolowania oraz ucieczki od emocjonalnego bólu. Uzależnienia mają różne oblicza, ale bardzo często łączy je cecha wspólna – ich ofiary na ogół nie chcą przyznać się, że mają problem. Zobacz, jak rozpoznać, że wpadłeś w nałóg, jakie wyróżnia się fazy uzależnienia oraz gdzie w takiej sytuacji szukać pomocy.

W jaki sposób rozwija się uzależnienie?

palenie tytoniuUzależnieniem określa się złożony zespół różnego rodzaju zjawisk zachodzących zarówno w psychice, jak i w ciele człowieka. Proces ten dotyczy mechanizmów fizjologicznych, czyli związanych z biologicznymi funkcjami organizmu, a także behawioralnych i poznawczych (zachowań i sposobu myślenia). Wspólnym mianownikiem jest to, że przyjmowanie substancji psychoaktywnej czy wykonywanie danej czynności jest ważniejsze niż cokolwiek innego. Jeszcze do niedawna uzależnienia były utożsamiane przede wszystkim z różnego rodzaju używkami i środkami psychoaktywnymi. Obecnie coraz częściej spotykamy się z nałogami behawioralnymi, czyli z uzależnieniem od czynności. Mamy tu na myśli, chociażby uzależnienie od gier komputerowych czy hazardowych, jedzenia, zakupów, Internetu itp. Krąg takich zachowań nieustannie się poszerza. Można także usłyszeć o uzależnieniu od opalania się w solarium czy od zabiegów medycyny estetycznej.

Jak rozpoznać, że mamy do czynienia z nałogiem?

Według obowiązującej w Polsce Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Zaburzeń (ICD-10) wyróżnia się sześć podstawowych kryteriów diagnostycznych wskazujących na uzależnienie. Aby rozpoznać, że mamy do czynienia z nałogiem u danej osoby, konieczne jest stwierdzenie, że minimum trzy spośród nich zostały spełnione w okresie jednego miesiąca  w ciągu ostatniego roku od badania.

Sześć kryteriów diagnostycznych uzależnienia to:

  • trudna do opanowania potrzeba zażywania lub kontaktu z przedmiotem uzależnienia (tzw. głód),
  • upośledzenie kontroli nad ilością, czasem lub intensywnością zażywania (tzw. utrata kontroli),
  • zmiana tolerancji, czyli zapotrzebowania na daną aktywność lub substancję psychoaktywną,
  • objawy odstawienia – tzw. zespół abstynencyjny (jest to grupa symptomów pojawiających się u osoby uzależnionej po odstawieniu lub gwałtownym zmniejszeniu ilości zażywanej substancji),
  • kontynuowanie zażywania substancji lub wykonywania określonej czynności pomimo świadomości szkód, jakie ona wyrządza,
  • zaniedbywanie dotychczasowych zainteresowań, rodziny, pracy, kontaktów towarzyskich (zobojętnienie, izolacja).

Jakie wyróżnia się fazy uzależnienia?

Uzależnienie stanowi rezultat sukcesywnego dostarczania bodźca lub substancji psychoaktywnej do organizmu. Po wykonaniu jednorazowej czynności oczywiście nie można mówić o uzależnieniu, jednak wraz z biegiem czasu i regularnym jej powtarzaniu, może przerodzić się w nałóg. Wyróżnia się następujące etapy uzależnienia:

  • faza eksperymentalna, dla której charakterystyczne jest poznawanie czynnika uzależniającego oraz brak widocznych zmian w zachowaniu,
  • faza przyjemności, w której osoba uzależniona odczuwa satysfakcję po wykonaniu czynności lub zażyciu środka psychoaktywnego,
  • faza problemowa, w której uzależniony zaczyna zmagać się ze skutkami swojego nałogu i za wszelką cenę chce wykonać kolejny raz uzależniającą czynność lub przyjąć kolejną dawkę, aby rozładować napięcie,
  • Tzw. uzależnienie całkowite, w której osoba uzależniona nie jest w stanie już normalnie funkcjonować bez czynnika uzależniającego. Jedynym jej celem jest zdobycie następnej porcji narkotyków, alkoholu, leków itp.

Jak zaczyna się uzależnienie?

Uzależnić można się praktycznie od wszystkiego, co służy człowiekowi. Kiedy dokładnie rozpoczyna się uzależnienie? Wtedy, kiedy nie możemy powstrzymać się od wykonywania jakiejś czynności, zażycia substancji psychoaktywnej lub gromadzenia rzeczy, pomimo pojawiających się szkód. Problem pojawia się w momencie, kiedy przestajemy mieć kontrolę nad konkretną czynnością. Gdy coraz częściej dochodzimy do wniosku, że dana czynność zaczęła nami sterować, rządzić naszym życiem, a nie odwrotnie. W sytuacji, kiedy zaobserwujemy objawy uzależnienia u siebie lub u kogoś ze swoich bliskich, warto zwrócić się po pomoc do terapeuty uzależnień. Samodzielnie próby poradzenia sobie z problemem mogą okazać się ponad nasze siły.

Skomentuj